Professionele vastgoedontwikkeling is continu in beweging. Ruimte voor nieuwbouw is schaars; er ligt steeds meer nadruk op het zorgvuldig omgaan met de beschikbare ruimte.
Gevolgen: stedelijke vernieuwing, verdere verdichting en steeds meer betrokken partijen. De complexiteit, het investeringsvolume, de looptijd en omvang van projecten nemen toe. Daarnaast stellen financiers, door het veranderende economische klimaat, steeds hogere eisen.
Vastgoedontwikkeling is met name kapitaalintensief wanneer de investeringen voor de aankoop van ontwikkelingsposities nodig zijn. Bovendien loopt een ontwikkelaar het risico dat een project door wijzigende marktomstandigheden wordt vertraagd of helemaal niet doorgaat. De nieuwbouwproductie in de burgerlijke en utiliteitsbouw kromp de afgelopen tijd als gevolg van de enorme vraaguitval naar nieuwe woningen en bedrijfspanden. In deze tijden daalt de omzet in vastgoedontwikkeling vaak harder dan de productie. Dit komt doordat ontwikkelaars woningen met verlies verkopen om zo de voorraad onverkochte woningen af te bouwen. Projectontwikkelaars met grondposities moeten dan afschrijven vanwege de sombere vooruitzichten in de woningbouw.
Doordat tegenwoordig het merendeel van de nieuwbouw binnenstedelijk wordt gerealiseerd, nemen doorlooptijd en complexiteit van vastgoedontwikkeling toe en daarmee ook de projectrisico’s. De vraag naar duurzaam vastgoed neemt steeds verder toe en gebruikers zijn bereid hiervoor een meerprijs te betalen.
De algemene verwachting binnen vastgoedontwikkeling is dat de nieuwbouwproductie in de burgerlijke en utiliteitsbouw met enkele procenten zal dalen. Positief is dat de verkoop van nieuwbouwwoningen tot nu toe bleef stijgen. Toch is de verwachting dat het aantal verkochte nieuwbouwwoningen stabiliseert. Dit komt doordat per 1 januari 2011 de inkomenstoets voor NHG-leningen is aangescherpt en door de strengere hypotheeknormen die op 1 augustus 2011 zijn ingevoerd. Hierdoor blijft het onrustig op de woningmarkt en blijft de vraag naar nieuwbouw koopwoningen op een laag niveau.
De grootste uitdagingen in vastgoedontwikkeling liggen op de kantorenmarkt. De leegstand loopt hier de komende jaren sterk op. Dit komt door een krimpende kantoorwerkgelegenheid en de impact van ’Het Nieuwe Werken’ op het aantal benodigde vierkante meters kantoorruimte. Wel blijft er vraag naar duurzame kantoorruimte. De komende jaren neemt het aandeel van nieuwbouw echter sterk af. Overheden en marktpartijen zullen samen naar oplossingen voor deze leegstand moeten zoeken in de vorm van herontwikkeling dan wel sloop. Ontwikkelaars moeten zich hierbij meer richten op de kansen voor herontwikkeling, terwijl de overheid kan ondersteunen door gepast beleid op het gebied van gronduitgifte, wijzigen van bestemmingsplannen en fiscale stimuleringen, zoals versneld afschrijven van leegstaande gebouwen. Ook op de winkelmarkt komt in de nabije toekomst de nadruk te liggen op herontwikkeling.